Kennisbank

Verwerkersovereenkomst: wanneer verplicht en wat moet erin?

Zodra een leverancier persoonsgegevens voor jou verwerkt, eist de AVG afspraken op papier. Dit is wat je moet regelen.

Wanneer is een verwerkersovereenkomst verplicht?

De AVG (artikel 28) verplicht een verwerkersovereenkomst zodra je als organisatie (verwerkingsverantwoordelijke) een andere partij (verwerker) persoonsgegevens laat verwerken. Denk aan: een salarisverwerker, een HR-softwareleverancier, een hostingpartij, een klanttevredenheids­onderzoeker of een IT-dienstverlener met toegang tot je systemen.

De vuistregel: verwerkt de leverancier persoonsgegevens in jouw opdracht en voor jouw doel, dan is hij verwerker en is de overeenkomst verplicht. Bepaalt de leverancier zelf doel en middelen (zoals een accountant of arbodienst), dan is hij zelf verantwoordelijke en geldt de verplichting niet — al blijven goede afspraken ook dan verstandig.

Wat moet erin staan?

De meest gemaakte fouten

De vaakst voorkomende fout is er simpelweg geen hebben: de leverancier is gecontracteerd, de dienst draait, en niemand heeft aan de verwerkersovereenkomst gedacht. De tweede fout is blind tekenen wat de leverancier voorlegt — diens standaardmodel legt de risico's doorgaans maximaal bij jou. De derde: een meldtermijn voor datalekken die zo ruim is ("zonder onredelijke vertraging") dat jij je eigen 72-uurs meldplicht niet kunt halen. Spreek een concrete termijn in uren af.

Let bij inkooptrajecten ook op de volgorde: bepaal al bij het Programma van Eisen of er persoonsgegevens in het spel zijn, zodat de verwerkersovereenkomst een voorwaarde is bij de gunning — en geen sluitpost na de handtekening.

Veelgestelde vragen

Wie moet de verwerkersovereenkomst opstellen: ik of de leverancier?
De wet zegt er niets over — in de praktijk legt vaak de leverancier zijn model voor. Wie zelf het eerste concept levert, onderhandelt vanuit zijn eigen voorwaarden in plaats van die van de ander. Voor de inkopende partij is een eigen model daarom te verkiezen.
Is een verwerkersovereenkomst ook nodig binnen een concern?
Ja, zodra de ene entiteit persoonsgegevens verwerkt in opdracht van de andere. Groepsverhoudingen heffen de AVG-verplichting niet op; binnen concerns wordt dit vaak in één overkoepelende regeling ondergebracht.
Wat riskeer ik zonder verwerkersovereenkomst?
Het ontbreken ervan is een zelfstandige overtreding van de AVG, los van de vraag of er iets misgaat. Bij een datalek zonder overeenkomst sta je bovendien zwak: er zijn geen afspraken over melding, aansprakelijkheid of medewerking waar je je op kunt beroepen.

Zelf een verwerkersovereenkomst opstellen?

De verwerkersovereenkomst-begeleider van Inkoopdocs.nl loopt alle verplichte onderdelen van artikel 28 AVG met je door — verwerkingen, beveiliging, datalektermijnen en de rechten van betrokkenen — en levert een compleet document als PDF. Alles in je eigen browser; er wordt niets opgeslagen.

Bekijk de verwerkersovereenkomst-begeleider →